Dzień Szabli 2014 – szczegóły programu

Część pokazowa, godz. 11.00-14.00 (godziny orientacyjne)
miejsce – plac przed Muzeum Wojska Polskiego

1. Kilka słów od organizatorów i kluczowych gości

2. Nadanie sztandaru Węgiersko-Polskiej Szkole Szermierki Szablą

3. Pokaz WĘGIERSKO-POLSKIEJ SZKOŁY SZERMIERKI SZABLĄ
Szkoła zaprezentuje podstawowe techniki stanowiące kwintesencję systemu Laslo Borsodiego, takie jak pierwsza i druga forma szermiercza, sześć węgierskich cięć, podstawowe cięcia i zasłony. Szkoła powstała w Polsce w 2012 roku. Naucza szermierki wojskowej według metody Instytutu Toldiego Miklosa Sportu Wojskowego i Szermierki Królestwa Węgierskiego (1925 r.). Ten prestiżowy, działający na początku XX wieku ośrodek zajmował się szkoleniem czołowych oficerów. Założyciel Instytutu, Laslo Borsodi, nauczał szermierki będącej syntezą włoskiej szkoły specjalizującej się w pchnięciach oraz węgierskiej nastawionej na cięcia. Niektórzy wychowankowie Instytutu zajęli się szkoleniem sportowców. Wśród nich był mjr János Kevey, który trenował polską kadrę narodową. Wychował odnoszących wielkie sukcesy Jerzego Pawłowskiego i Wojciecha Zabłockiego.

4. Zespół taneczny GAIK w tańcach z okresu Księstwa Warszawskiego
Warszawski Zespół Pieśni i Tańca Gaik ma w swoim składzie solistów studenckiego Zespołu Pieśni i Tańca Politechniki Warszawskiej oraz innych studenckich zespołów, a także członków słynnego Mazowsza. Podczas Dnia Polskiej Szabli zaprezentuje tańce z okresu Księstwa Warszawskiego. Cztery pary profesjonalnych tancerzy przy akompaniamencie muzyki na żywo zatańczy polonezy, mazury, galop, oraz walc.

5. Brawurowy pokaz KAWALERZYSTÓW
Szabla jako nieodłączny atrybut wszystkich aktywnie kultywujących tradycje kawalerii i jazdy polskiej zostanie zaprezentowana w specjalnie przygotowanych pokazach przez delegacje kilku stowarzyszeń kawalerii ochotniczej ułanów. Zaprezentują oni pokaz musztry, władania bronią białą i lancą zgodne z Regulaminem Kawalerii z 1938 roku. Pokaz władania szablą ukaże synchronizację ułana z koniem podczas wykonywania cięć, pchnięć oraz zasłon. Umiejętności te, nierzadko używane w boju, przed wojną były poprzedzone wieloletnimi treningami w garnizonach. Obecnie, dzięki systematycznej pracy i solidnemu przygotowaniu technicznemu polskie grupy kawaleryjskie mogą śmiało konkurować z podobnymi grupami z innych krajów. W pokazie podczas Dnia Polskiej Szabli zobaczymy: 8 Pułk Ułanów ks. Józefa Poniatowskiego Szwadron Bolęcin (Dowódca – rtm. Mikołaj Rey, ppor. Małgorzata Domino, w barwach Korpus Lekarzy Weterynarii), 4 Pułk Ułanów Zaniemeńskich (kpr Michał Hycki), Stowarzyszenie im. Wydzielonego Oddziału Wojska Polskiego mjr. Hubala (Dowódca – por. Marek Maciągowski, z-ca Dowódcy – por. Tomasz Łumiński), 11 Pułk Ułanów Legionowych Szwadron Radomszczański (ułan Sławomir Przepióra).

6. SOKOLNICY pokażą jak wygląda współpraca człowieka z ptakami drapieżnymi
Podczas widowiskowego pokazu członkowie Koła Naukowego Aves przy Wydziale Nauk o Zwierzętach Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie pokażą jak wygląda współpraca człowieka z ptakami drapieżnymi. Goście będą mieli szansę na spotkanie oko w oko z ptakami takimi jak sokoły oraz orły.

WYSTAWA SZABLI, godz. 14.00 -– 15.00 (godziny orientacyjne)
miejsce – namiot na dziedzińcu Muzeum Wojska Polskiego

Wystawa zawierać będzie pamiątki szermiercze z początku XX wieku, związanych z m.in. Instytutem im. Miklósa Toldiego. Zwiedzający będą mogli zobaczyć specjalistyczny sprzęt do nauki fechtunku, którego używano w szkołach oficerskich – szable oraz maski. Kolekcję uzupełnią zabytkowe medale, odznaki oraz dokumenty związane z tradycją szermierki szablą.

PANEL KONFERENCYJNY „FENOMEN SZABLI”, godz. 15.00-18.00 (godziny orientacyjne)
miejsce – namiot na dziedzińcu Muzeum Wojska Polskiego,
każdy wykład ok. 20-30 minut

Tematy prelekcji:

1) Wspólne mianowniki w historii Polski i Węgier – ÁKOS ENGELMAYER, ambasador Węgier w Warszawie w latach 1990-1995, dr JÁNOS TISCHLER, historyk
Życie Ákosa Engelmayera to praktycznie historia stosunków węgiersko-polskich od wybuchu II wojny światowej po dzień dzisiejszy. Był on nie tylko świadkiem kształtowania się relacji pomiędzy naszymi narodami, lecz również często ich autorem. Jest jedną z niewielu osób, które wiedzą prawie wszystko o ponad tysiącletniej przyjaŸni polsko-węgierskiej. Co więcej – potrafi o niej barwnie opowiadać, również w języku polskim. Ákos Engelmayer jest dowodem na to, że przyjaŸń węgiersko-polska ciągle istnieje i ma przyszłość. W panelu wystąpi z dr. Jánosem Tischlerem, dyrektorem Węgierskiego Instytutu Kultury w Warszawie, który od 25 lat bada historię (również wspólną) Polski i Węgier. Panowie w panelowym duecie spróbują przybliżyć w przystępny sposób wspólne mianowniki z dziejów naszych państw.

2) Jak powstaje szabla i jakie ma wartości bojowe – MAREK SOBUCKI, płatnerz
Ten znany płatnerz oraz kawalerzysta (11 Pułk Ułanów Legionowych) podczas konferencji opowie o procesie produkcyjnym szabli. Wiedzę na temat pracy w metalu przekazał mu ojciec, przedwojenny wykonawca broni palnej i białej. Uczył się również u kowala pułkowego 7 Pułku Ułanów Tadeusza Kowalskiego. Swoją pracownię Karabela prowadzi od 34 lat wytwarzając broń charakteryzującą się dużą dbałością o szczegóły, zgodnością historyczną oraz o wysokich walorach technicznych. Wyroby z jego pracowni trafiły m.in. do papieża, prezydenta Polski i USA oraz szefów MKOl i NATO.

3) Każda polska szabla jest również węgierska – NORBERT MÁDAY, znawca i kolekcjoner białej broni o polskich korzeniach
„Polak, Węgier, dwa bratanki, i do szabli i do szklanki”. Nie przez przypadek w tym klasycznym przysłowiu pojawia się słowo „szabla”, która jest narodową bronią obu naszych państw. Kiedy spojrzymy na wspólną historię Polski i Węgier znajdziemy w niej wiele powiązań. Wspaniałym przykładem jest Stefan Batory, król Polski oraz książę Siedmiogrodu. Kolejny z nich to Franciszek Rakoczy, węgierski wojownik o wolność, który rozpoczął walkę o nią w Polsce, a po powstaniu wrócił tu, żeby się ukrywać. W 1848 roku polscy generałowie legionów wraz z niezapomnianym Generałem Józefem Bemem walczyli wspólnie podczas węgierskiej Wiosny Ludów. Natomiast w 1939 roku Węgrzy przyjęli do siebie polskich żołnierzy i ludność cywilną, a Polacy przysyłali jedzenie i krew Węgrom w 1956 roku podczas rewolucji węgierskiej. Janos Kevey, legendarny nauczyciel z Instytutu Toldiego Miklosa i polskie „cudowne dzieci” połączyli węgierską wiedzę i polski talent, aby osiągnąć wspaniały sukces sportowy.

4) Fechmistrz JÁNOS KEVEY jako ogniwo łączące Instytut Toldiego Miklosa z polską szermierką sportową. Jego słynni uczniowie – Jerzy Pawłowski i Wojciech Zabłocki. Uczestnicy panelu – NORBERT MÁDAY, prof. WOJCIECH ZABŁOCKI oraz MICHAŁ I PIOTR PAWŁOWSCY (synowie Jerzego Pawłowskiego)
Synowie Jerzego Pawłowskiego wezmą udział w prelekcji pt. „Fechmistrz János Kevey…”. Jerzy Pawłowski był jednym z najwybitniejszych uczniów węgierskiego fechmistrza. Dzięki swym rewelacyjnym wynikom zyskał tytuł szablisty wszech czasów. Był „Adamem Małyszem lat sześćdziesiątych”. Uznanie zapewniło mu m.in. pięć medali olimpijskich oraz siedem złotych krążków przywiezionych z mistrzostw świata. Synowie Pawłowskiego opowiedzą o tym, czym dla ojca była szermierka oraz wspomną o jego relacjach z fechmistrzem Janosem Keveyem oraz węgierskimi szermierzami. Podzielą się też wiedzą na temat licznych „szermierczych śladów”, które na całym świecie pozostawił ich ojciec, a na jakie obecnie zdarza im się natykać.

5) Nasza droga do mistrzostwa świata w szabli – prof. WOJCIECH ZABŁOCKI, szermierz
Odnoszący sukcesy sportowe szermierz, olimpijczyk, jeden z uczniów fechmistrza Janosa Keveya. Podczas wykładu na Dniu Polskiej Szabli opowie o metodach treningowych, które zaprowadziły polskich szermierzy na szczyty. Będzie również mówił o podstawowych różnicach między klasyczną szkołą węgierską a „szkołą Keveya”, której nauczał polską kadrę narodową.

6) Sztuka szermierki a sztuka aktorska – DANIEL OLBRYCHSKI, aktor
Ten wybitny aktor filmowy i teatralny miał do czynienia z szermierką nie tylko jako aktor, ale również jako sportowiec. W młodości zainspirowany sukcesami Jerzego Pawłowskiego i Wojciecha Zabłockiego trenował przez pewien czas szermierkę odnosząc nawet pierwsze sukcesy w zawodach. Wspomina, że wówczas nie miał w planach zostać aktorem, ale mistrzem olimpijskim. Daniel Olbrychski podczas wykładu zatytułowanego „Sztuka szermierki a sztuka aktorska” opowie, o tym jak nauka szermierki traktowana jest w kształceniu aktorów; jak to wyglądało kiedyś, a jak jest obecnie. Wspomni też o tym, czym różni się fechtunek aktorski od prawdziwego. Nie obędzie się na pewno bez wspomnienia historii powstania słynnej sceny pojedynku na szable z filmu „Potop” Jerzego Hoffmana.

7) Szabla jako element życia społecznego, mody oraz etykiety szlacheckiej – hrabia MIKOŁAJ REY
Potomek w prostej linii Mikołaja Reya z Nagłowic, zwanego Ojcem Literatury Polskiej. Współzałożyciel i komendant 8. Krakowskiej Konnej Drużyny Harcerzy im. 8. Pułku Ułanów, z wykształcenia zootechnik specjalizujący się w hipologii i jeŸdziectwie, popularyzator i instruktor sztuki konnego władania białą bronią – szablą i lancą, organizator licznych szkoleń i konsultacji dla formacji rekonstrukcyjnych Kawalerii Ochotniczej. Korzystając ze swojej wiedzy historycznej oraz umiejętności gawędziarskich podczas prelekcji opowie o szabli jako elemencie życia społecznego, mody oraz etykiety szlacheckiej.