Image

WĘGIERSKO-POLSKA SZKOŁA SZERMIERKI SZABLĄ

WARSZAWA, LUBLIN, ŁÓDŹ, GDAŃSK, KRAKÓW, LONDYN

Image

Życiorysy fechmistrzów

László Borsody (1878 – 1939)
borsody laszlo, szermierka warszawa, szablaTo ważna postać w historii szermierki – wraz z Alfrédem Gellérem na początku XX wieku nauczał szermierki w Instytucie im. Miklósa Toldiego. Objął w nim funkcję głównego fechmistrza szabli. Doświadczenie szermiercze oraz fechmistrzowskie zdobywał w dwóch ważnych ośrodkach szkoleniowych – najpierw w austriackiej akademii wojskowej Wiener-Neustadt, a następnie w budapesztańskiej Akademii Wojskowej Ludowiki. W tej ostatniej po dwóch latach pełnienia funkcji asystenta, zdobył rangę mistrza.
Posiadał ogromną wiedzę, która pozwoliła mu na opracowanie własnego systemu walki wraz z metodą nauczania szermierki szablą. Jego styl nazwany był nowoczesnym stylem węgierskim i dawał znakomite efekty. Borsody był perfekcjonistą, bardzo wysoko ustawiał poprzeczkę nie tylko swoim uczniom, ale także sobie. Nieraz całe dnie spędzał z Györgyem Pillerem, z którym pracował nad nowymi technikami oraz strategiami szermierczymi.
O poziomie jaki reprezentował świadczą wyniki jego uczniów. Wychował on 18 mistrzów olimpijskich, 18 mistrzów świata oraz 15 mistrzów Europy. Wśród sław jakie wyszły z jego sali szermierczej był m.in. György Piller, Pál Kovacs oraz wielu wybitnych fechmistrzów, jak János Kevey czy János Szűcs. Ten ostatni zastąpili mistrza, gdy ten przeszedł na emeryturę.

  János Szűcs (22 października 1904 – 1 września 1976)
szermierka szablaJános Szűcs rozpoczął naukę szermierki w Instytucie w wieku 22 lat. Gdy Borsody przeszedł na emeryturę w 1936 r. objął funkcję głównego fechmistrza szabli oraz stał się odpowiedzialny za nauczanie szermierki szablą w Instytucie im. Miklósa Toldiego. W 1938 r. wyjechał do Paryża – tam nauczał szermierki oraz szlifował swoje umiejętności u mistrzów w walce szpadą i floretem. Podczas II wojny światowej trafił do obozu koncentracyjnego we Francji. Po wojnie również los mu nie sprzyjał. Komuniści skonfiskowali cały jego dobytek. Od 1948 r. trenował węgierskich olimpijczyków w szabli. Jego wychowankowie, m.in. Aladár Gerevich, Pál Kovács, Tibor Berczelly, Bertalan Papp, Attila Keresztes, Szabolcs Örley oraz Tibor Pézsa odnosili znaczące sukcesy, łącznie z olimpijskim złotem czy medalami Mistrzostw Świata. Ostatni z nich, Tibor Pézsa, był ulubionym uczniem maestro. Kiedy János Szűcs trzy lata przed śmiercią borykał się z chorobą Parkinsona, to właśnie on wziął go pod swoją opiekę, a kiedy zmarł w 1976 roku zorganizował dla swojego mistrza pogrzeb z wojskowymi honorami.

Tibor Pézsa (1935 – )
szermierka szabla wojskowaMistrz świata, mistrz olimpijski w szermierce szablą, jest nazywany „Generałem Szermierki Szablą”. Swoją szermierczą drogę rozpoczął w wieku 18 lat w rodzinnym Ostrzyhomiu, uczył się także w budapesztańskim Honvéd Club pod dowództwem majora Istvana Bujnowskiego (1957 r.). Był ulubionym wychowankiem fechmistrza Jánosa Szűcsa. Końcówka lat pięćdziesiątych była przełomem w jego karierze – wtedy odniósł swoje pierwsze poważne sukcesy: 1962 r. – srebrny medal na Mistrzostwach Świata w Buenos Aires, 1964 r. – złoto na olimpiadzie w Tokio. Jego mistrz, János Szűcs początkowo przekazywał mu wiedzę i umiejętności wyłącznie z zakresu szermierki sportowej. Złoty medal otworzył przed nim drzwi do wspaniałego świata szermierki wojskowej rodem z Instytutu im. Miklósa Toldiego. W 1973 r. Tibor Pézsa przeszedł emeryturę i rozpoczął karierę trenera: w latach 1978-1982 węgierskiej kadry narodowej szablistów; w latach 1985-1989 drużyny Niemiec oraz Południowej Arabii. W 1989 r. zaczął doradzać armii węgierskiej. Do dziś pozostaje w cieniu, a wiedzę z zakresu szermierki wojskowej przekazuje tylko nielicznym uczniom.

major János Richter Kevey (1907 – 1991)
szabla wojskowa oficerskaObok Jánosa Szűcs był jeszcze jeden oficer z Instytutu im. Miklósa Toldiego, który odnosił podobne sukcesy jako fechmistrz – mjr János Richter Kevey. Jego biografia z polskiego punktu widzenia zasługuje na szczególną uwagę, gdyż losy tego fechmistrza mocno splatały się z Polską i Polakami.
Pierwszy raz zetknął się z szermierką na szable w szkole średniej. Naukę kontynuował na studiach. Jego mistrzem był Gustav Tomanóczy, nauczyciel Wojskowego Instytutu Kształcenia Nauczycieli Szermierki i Gimnastyki w Wiener-Neustadt. W 1930 r. zaczął treningi w uniwersyteckim klubie, który kwalifikował go do zawodów, w których zaczął odnosić pierwsze sukcesy. W 1935 roku rozpoczął naukę w Instytucie im. Miklósa Toldiego, którą zakończył w 1937 roku z dyplomem mistrza trzech broni (szabla, szpada, floret). Rok później przyjechał do Polski, aby nauczać szermierki za co został odznaczony Orderem Polonia Restituta. W 1940 roku zdobył tytuł Mistrza Węgier w szpadzie.
W latach 1947-1958 był trenerem polskiej kadry narodowej, stał za sukcesami słynnych polskich szermierzy takich jak Jerzy Pawłowski, Wojciech Zabłocki, Ryszard Zub, Mariana Kuszewskiego, Andrzej Piątkowski. János Kevey nie był pobłażliwym trenerem. Jego uczniowie zaczynali ćwiczenia każdego dnia między 6 a 7 rano. Metody treningowe były ciężkie – pływanie w zimnej wodzie zimą lub wspinaczka w góry z ciężkimi plecakami latem. Dawały jednak niezwykłe rezultaty. Kevey opracował perfekcyjny flesz oraz pracę nóg polskich zawodników.
W 1952 roku ukazała się jego książka „Szermierka na szable” (napisana po polsku). W 1959 roku wyjechał z Polski do Włoch, gdzie pracował jako trener w Turynie, Rzymie oraz Milanie. W 2007 gwiazda z jego imieniem została odsłonięta we władysławowskiej Alei Gwiazd Sportu.