Instytut im. Miklósa Toldiego nauczał klasycznej węgierskiej szermierki szablą. Zgodnie z jej zasadami trenowali polscy szermierze, np. szablista wszech czasów – Jerzy Pawłowski. Po raz pierwszy w Polsce ukazała się monografia poświęcona legendarnemu Instytutowi. Jej autor – Norbert Máday opracował biografie i zebrał najciekawsze teksty jego najlepszych wychowanków i najważniejszych fechmistrzów. Publikację uzupełnia przedruk unikatowego podręcznika szermierki z 1943 r.

Sukcesy Jerzego Pawłowskiego, szablisty wszech czasów, oraz innych odnoszących sukcesy szermierzy takich jak Wojciech Zabłocki, Ryszard Zub, Marian Kuszewski, Andrzej Piątkowski to dowód na wysoką skuteczność klasycznej węgierskiej szermierki szablą według systemu stworzonego przez László Borsodyego.

Polscy szermierze byli uczniami wybitnego węgierskiego fechmistrza Jánosa Keveya. Współtworzył on grupę trenerów tzw. „Mistrzów Toldiego”. Jego metody treningowe wywodziły się z węgierskiej myśli szermierczej, która z kolei miała swoje źródła w elitarnym Węgierskim Królewskim Instytucie Wojskowego Kształcenia Nauczycieli Szermierki i Sportu im. Miklósa Toldiego w Budapeszcie.
Instytut kształcił nie tylko szermierzy, ale przede wszystkim mistrzów szermierki. Co ważne, był także ośrodkiem badawczym, w którym testowano skuteczność technik oraz wprowadzano nowatorskie rozwiązania zarówno w zakresie prowadzenia ostrza, jak i pracy nóg. Szczególne zasługi miał tu współtwórca Instytutu, wybitny fechmistrz – László Borsody.

− Książka „Węgierskim sercem, polskim ostrzem” to pierwsza publikacja w języku polskim na temat Instytutu im. Miklósa Toldiego. Zawiera biografie nie tylko najlepszych wychowanków Instytutu, ale również fechmistrzów, którzy stanowili trzon rozwoju tego ośrodka. Zbiór tych życiorysów to wynik trudnej pracy badawczej Norberta Mádaya, który ocalił od zapomnienia ten wyjątkowy przedwojenny świat szermierki szablą oraz kulturę z nim związaną – podkreśla Aleksandra Karp z Węgiersko-Polskiej Szkoły Szermierki Szablą.

A dodatkowo – podręcznik szermierki z 1943 r.
Istotną częścią publikacji jest przedruk podręcznika szermierki z 1943 r. autorstwa dwóch fechmistrzów z Instytutu im. Miklósa Toldiego. Gusztáv Tomanóczy i Alfréd Gellér opisują w nim podstawy metodologiczne nauki szermierki szablą, słynnego systemu Borsody’ego.

– To pozycja obowiązkowa dla wszystkich praktyków szermierki. Pozwala usystematyzować poznany na treningach materiał. Sama książka stara się uchwycić ducha Instytutu i podejścia do nauczania szermierki fechmistrzów z niego się wywodzących – zauważa Jarosław Buć, główny instruktor z Węgiersko-Polskiej Szkoły Szermierki Szablą.

Publikacja została uzupełniona także o artykuły autorstwa twórców Instytutu. Teksty tak ważnych dla szermierki postaci jak Piller, Kevey czy Filotás pokazują obraz szermierki w najlepszych latach Instytutu oraz pozwalają lepiej poznać epokę. Polskiego czytelnika szczególnie zainteresować może tekst Jánosa Keveya i ciekawe spostrzeżenia autora dotyczące kondycji polskiej szermierki przed II wojną światową.

Patronat nad książką „Węgierskim sercem, polskim ostrzem” objęły Ambasada Węgier w Polsce oraz Muzeum Wojska Polskiego.

Premiera książki odbyła się podczas Dnia Szabli 11 września 2016 r. w Muzeum Wojska Polskiego.

O książce (z recenzji):

Ten wypełniający lukę w literaturze tom zabiera czytelnika do legendarnej twierdzy węgierskiej szermierki wojskowej okresu międzywojennego – Węgierskiego Królewskiego Instytutu Wojskowego Kształcenia Nauczycieli Szermierki i Sportu im. Miklósa Toldiego. W książce, dokumentującej bogatą historię instytutu, jej pamiątki materialne i dane biograficzne, znajdziemy także podstawy metodologiczne tamtejszej szermierki wojskowej, słynnego systemu Borsodyego.

Pracujący po wojnie jako trenerzy gruntownie wykształceni „Mistrzowie Toldiego” w znacznej mierze przyczynili się do tego, że węgierska szermierka aż do lat osiemdziesiątych utrzymała dominację w zawodach rangi światowej. Za sprawą fechmistrza Jánosa Keveya system Borsodyego zostawił również swój ślad w polskiej szermierce połowy XX wieku w postaci licznych zwycięstw naszej kadry narodowej.

O László Borsodym, fragment książki
Borsody szalał na punkcie szermierki. W jego oczach proste cięcie na głowę było tak piękne, jak najwspanialsza symfonia. Potrafił wzbudzić zainteresowanie uczniów również ruchami pozbawionymi znaczenia i to tak, że ćwiczyli je oni namiętnie całymi godzinami. Uświadamiał uczniom, że wykonywanie najprostszych ruchów można rozwinąć do artystycznej doskonałości.

O autorze:

Norbert Máday – jest założycielem Węgierskiej Szkoły Szermierki Szablą oraz kolekcjonerem antyków, w szczególności broni białej. Dzięki jego trudnej i czasochłonnej pracy badawczej udało się ocalić od zapomnienia świat klasycznej węgierskiej szermierki szablą.

Partnerzy publikacji: Ambasada Węgier w Polsce oraz Muzeum Wojska Polskiego.