Dzień Szabli 2015 – szczegóły programu

Powrót na stronę główną – Dzień Szabli 2015 >>>

WYSTAWA „Polak, Węgier – bratanki od szabli”
zbiórka w holu Muzeum Wojska Polskiego, godz. 10.45-12.00

Oprowadzanie: Norbert Maday, założyciel Węgierskiej Szkoły Szermierki Szablą.

Wystawa czasowa w Muzeum Wojska Polskiego zorganizowana przez Węgiersko-Polską Szkołę Szermierki Szablą. Z tysiącletniej przyjaźni polsko-węgierskiej wyjęliśmy najmocniejsze akcenty.

Generał Józef Bem dzięki swojemu zaangażowaniu w walkę o niepodległość Węgier w trakcie Wiosny Ludów 1848-49 zdobył w tym kraju statut bohatera narodowego. Pamięć o polskim generale cały czas pozostaje tam żywa, o czym świadczy chociażby fakt, że w niemal każdej węgierskiej miejscowości – nawet tej najmniejszej – można znaleźć pomnik, ulicę, aleję lub plac noszący jego imię. Na wystawie będzie można zobaczyć nigdy wcześniej w Polsce nie prezentowane, węgierskie pamiątki po generale.

Obecność Węgrów w polskiej historii również jest wyraźnie widoczna. Zaczęło się od Stefana Batorego, księcia Transylwanii, który zasiadł na polskim tronie i zrewolucjonizował naszą armię. Szabla, którą traktujemy jako naszą narodową broń to oręż przywieziona ze Wschodu właśnie przez Węgry. Za czasów panowania Batorego szabla weszła do powszechnego użycia w polskim wojsku. Z tych czasów pochodzi również pierwszy typ szabli polskiej nazywany batorówką.

Od Węgrów uczyliśmy się nie tylko produkcji szabli, ale również fechtunku. W dwudziestoleciu międzywojennym sprowadzaliśmy fechmistrzów z Instytutu Miklosa Toldiego, elitarnej szkoły szermierczej w Budapeszcie. Tak do Polski trafił mjr Janos Kevey, który przed II wojną światową szkolił polskich żołnierzy. W czasach powojennych ponownie zawitał do Polski, ale już jako trener szermierki sportowej. Został szkoleniowcem kadry narodowej, z której wyrósł szablista wszech czasów, Jerzy Pawłowski oraz wielu innych szermierzy odnoszących sukcesy.

KAWALERIA I SOKOLNICY
park Muzeum Wojska Polskiego, godz. 12.00

Szabla jest obowiązkowym elementem uzbrojenia każdego kultywującego tradycje polską kawalerzysty. Władanie nią – zwłaszcza z konia – jest umiejętnością podstawową. Takie między innymi popisy będzie można obejrzeć podczas pokazu kawalerzystów na Dniu Szabli. Ponadto zobaczymy demonstrację posługiwania się lancą oraz elementy musztry zgodnej z Regulaminem Kawalerii z 1938 roku. Po raz pierwszy będzie można również obejrzeć pokaz kawalerzystów wykonany wspólnie z sokolnikami.

WYKŁADY
namiot konferencyjny na dziedzińcu Muzeum Wojska Polskiego, godz. 13.15

● Polacy i Węgrzy, niezwykła przyjaźń sąsiedzkich narodów
– Ákos Engelmayer, ambasador Węgier w Warszawie w latach 1990-1995
– dr János Tischler, historyk, dyrektor Węgierskiego Instytutu Kultury w Warszawie
Życie Ákosa Engelmayera to praktycznie historia stosunków węgiersko-polskich od wybuchu II wojny światowej po dzień dzisiejszy. Był on nie tylko świadkiem kształtowania się relacji pomiędzy naszymi narodami, lecz również często ich autorem. Jest jedną z niewielu osób, które wiedzą prawie wszystko o ponad tysiącletniej przyjaźni polsko-węgierskiej. Co więcej – potrafi o niej barwnie opowiadać, również w języku polskim. W panelu wystąpi z dr. Jánosem Tischlerem, dyrektorem Węgierskiego Instytutu Kultury w Warszawie, który od 25 lat bada historię Polski i Węgier. Panowie w panelowym duecie spróbują przybliżyć przyczyny tej niecodziennej zażyłości między dwoma narodami.

● Wspomnienie mjr Jánosa Keveya, czołowego fechmistrza Instytutu Toldiego Miklosa.
– Norbert Máday, założyciel Węgierskiej Szkoły Szermierki Szablą opowie o historii Instytutu i jego korzeniach
– Zbigniew Grodner – uczeń Jánosa Keveya
– Michał i Piotr Pawłowscy (synowie Jerzego Pawłowskiego, szablisty wszech czasów)

Działający na początku XX wieku elitarny Instytut Miklosa Toldiego założony przez Laszlo Borsodiego okazał się kuźnią wielu wybitnych fechmistrzów oraz szermierzy. Norbert Máday, badacz historii węgierskiej oraz kolekcjoner antyków opowie o legendzie Instytutu, jego korzeniach oraz słynnych wychowankach. Wśród nich wyróżniała się postać Węgra, mjra Jánosa Keveya, którego los na długie lata związał z Polską. Przed II wojną światową przyjeżdżał tutaj jako instruktor szermierki wojskowej by szkolić polskich kadetów. Po wojnie wrócił do naszego kraju już jako trener szermierki sportowej. Jego metody treningowe wychowały pokolenie mistrzów szabli z Jerzym Pawłowskim nazywanym szablistą wszech czasów na czele. Stał również za sukcesami takich szermierzy jak Wojciech Zabłocki, Ryszard Zub, Marian Kuszewski, Andrzej Piątkowski.

Jerzy Pawłowski – szablista wszech czasów, uczeń Jánosa Keveya

Uczeń Keveya – Zygmunt Grodner, będzie gościć w naszym panelu wspominając go w roli trenera polskiej kadry narodowej. Spotkamy się również z najbliższą rodziną Jerzego Pawłowskiego, szablisty wszech czasów. Jego synowie, Michał i Piotr Pawłowscy, opowiedzą o bliskich relacjach ojca z fechmistrzem Keveyem. Przypomnijmy, że Pawłowski uznanie zyskał dzięki licznym zwycięstwom w turniejach. Zdobył m.in. pięć medali olimpijskich i siedem złotych medali mistrzostw świata.

POKAZY SZERMIERKI SZABLĄ
namiot konferencyjny na dziedzińcu Muzeum Wojska Polskiego, godz. 14.00

Węgiersko-Polska Szkoła Szermierki Szablą wystąpi z serią pokazów szermierczych. Instruktorzy oraz uczniowie szkół z całej Polski oraz goście z Węgier zaprezentują sposób władania szablą wywodzący się z elitarnego Instytutu Miklosa Toldiego. W pokazach przypomnimy nie tylko wartość bojową szabli, ale przede wszystkim jej wagę historyczną. To broń narodowa zarówno Polaków jak i Węgrów. Przez wieki służyła obu krajom do walki o niepodległość. Uczyniło to z niej więcej niż broń. Symbol.